Çin’in gümüş ihracatına yönelik aldığı yeni karar, küresel emtia piyasalarında büyük yankı uyandırdı. Çin Ticaret Bakanlığı’nın açıkladığı düzenlemeye göre, 1 Ocak 2026 itibarıyla gümüş ihracatı yapmak isteyen şirketlerin her bir sözleşme için ayrı ayrı hükümet lisansı alması zorunlu olacak. Karar, Çin’in dünya gümüş üretiminin yaklaşık %60–70’ini kontrol etmesi nedeniyle küresel tedarik zincirlerinde ciddi bir tedirginliğe yol açtı.
Uzmanlara göre bu adım, özellikle güneş panelleri, elektronik, yarı iletkenler ve elektrikli araçlar gibi gümüşün yoğun kullanıldığı endüstrilerde arz riskini artırıyor. Endüstriyel talebin hızla artmasıyla birlikte, küresel piyasada yıllık 2.500 tonun üzerinde bir arz açığı oluşabileceği öngörülüyor. Çin Ticaret Bakanlığı ise gümüşün “stratejik öneme sahip” bir hammadde olduğunu vurgulayarak, yüksek teknolojili üretimde vazgeçilmez rol oynadığını ve bu nedenle ihracatın daha sıkı denetlenmesi gerektiğini savunuyor.
Elon Musk’tan Tepki: “Bu İyi Değil”
Karar, dünyaca ünlü iş insanlarının da tepkisini çekti. Tesla ve SpaceX’in sahibi Elon Musk, gümüş fiyatlarındaki sert yükseliş ve Çin’in ihracat kısıtlamalarına ilişkin bir paylaşımı X (eski adıyla Twitter) platformunda retweetleyerek “This is not good” (Bu iyi değil) ifadelerini kullandı. Musk’ın bu yorumu, özellikle elektrikli araç ve enerji teknolojileri alanında faaliyet gösteren üreticiler için yaklaşan bir “tedarik şoku” uyarısı olarak yorumlandı.
Andy Schectman: “Batı Piyasaları Zorlanabilir”
Değerli metaller piyasasının yakından tanıdığı isimlerden Andy Schectman (Miles Franklin Precious Metals CEO’su), Çin’in bu hamlesinin uzun süredir planlandığını savunuyor. Schectman’a göre Çin, yıllar boyunca Batı’daki görece düşük fiyatları fırsat bilerek milyarlarca ons gümüş stokladı. Yeni ihracat kısıtlamasıyla birlikte, gümüşün küresel ölçekte yeniden fiyatlanabileceğini ve Batı piyasalarının ciddi baskı altında kalabileceğini belirtiyor.
Jeopolitik Hamle mi?
Devlet adamlarından doğrudan bir açıklama gelmiş olmasa da analistler, Çin’in bu kararını ticaret savaşları ve jeopolitik rekabet bağlamında değerlendiriyor. Piyasa yorumcuları, gümüşün artık sadece bir sanayi metali değil, aynı zamanda stratejik bir varlık olarak konumlandırıldığını vurguluyor. X platformunda görüşlerini paylaşan birçok analist, ihracat denetimlerinin fiziksel gümüş talebini daha da artıracağını savunuyor.
Hindistan ve Çin Etkisiyle Gümüşte Rekor Yağmuru
Çin’in hamlesine ek olarak Hindistan’dan gelen talep artırıcı adımlar, gümüş fiyatlarını zirveye taşıdı. Hindistan’da emeklilik fonlarının portföylerinin yüzde 1’ini altın ve gümüş ETF’lerine ayırmasına izin verilmesi, talep cephesini güçlendirdi. Bu gelişmelerle birlikte gümüşün ons fiyatı 79,3 dolarla tüm zamanların rekorunu kırdı ve haftayı 79,2 dolardan tamamladı.
Gümüş, yılbaşından bu yana ons bazında yüzde 171,5 artışla yıllık bazda en çok değer kazanan değerli metal oldu. Analistler, Çin’in gümüş ihracatını devlet ticareti kapsamına almasının fiziksel arzı daha da sıkılaştırabileceğini ve risk primini artırarak fiyatları yukarı yönlü destekleyebileceğini ifade ediyor.
Ancak uzmanlara göre bu yükselişin kalıcılığı; küresel yatırım talebi, sanayi üretiminin seyri ve yapay zekâ ile enerji altyapısı yatırımlarının hızına bağlı olacak. Görünen o ki, gümüş 2026’ya giderken yalnızca bir emtia değil, küresel güç dengelerinin de önemli bir unsuru haline geliyor.
