Blokzincir dünyasında her yeni dönem, çözülmesi gereken yeni problemler getiriyor. Bugün Ethereum ağı; merkeziyetsizlik, güvenlik ve ölçeklenebilirlik arasındaki dengeyi korumaya çalışıyor. Ancak bu üçlü dengenin (Blockchain Trilemma) içinde ölçeklenebilirlik genellikle arka plana atılıyor. Optimum ise bu dengenin üç ayağını da aynı anda desteklemeyi amaçlayan, altyapı odaklı güçlü bir çözüm olarak öne çıkıyor.
Optimum Ne Yapar?
Optimum, Random Linear Network Coding (RLNC) adı verilen bir teknik kullanarak Ethereum gibi dağıtık ağların veri yayın performansını artırmayı hedefliyor. Şu anda Ethereum, blokların ağa yayılmasında “gossip” (dedikodu) protokolü olan Gossipsub’u kullanıyor. Ancak bu yöntem, mesajların yavaş yayılmasına, tekrarlanan veri transferlerine ve dolayısıyla zaman kaybına neden oluyor.
OptimumP2P ise RLNC kullanarak blokları daha küçük parçalara ayırıyor ve bu parçaları rastgele şekilde kodlayarak ağa yayıyor. Bu sayede ağ üzerinden gelen her yeni mesaj yeni bilgi anlamına geliyor. Sonuç: Daha az bant genişliği kullanılarak daha hızlı ve etkili yayın.
Teknik Olarak Nasıl Çalışır?
RLNC, bilgiyi sabit bloklar olarak değil, matematiksel olarak kodlanmış denklem parçaları olarak yayar. Bir mesajın tam olarak iletilmesi için gelen verilerin %100’üne ihtiyaç kalmaz; yeterli sayıda eşsiz denklem geldikten sonra orijinal mesaj geri çözülebilir. Bu da şu anlama gelir:
- Aynı mesajı birden fazla kez görmen gerekmez.
- Kaybolan mesajlar sorun olmaz, diğer kodlu mesajlarla telafi edilir.
- İletim süresi dramatik şekilde düşer.
Bu yöntem, büyük ve merkeziyetsiz bir ağda bile bilgi yayınını çok daha verimli hale getirir.
Neden Önemli?
Ethereum ağında bir bloğun ağa yayılması, onaylanması ve son haline gelmesi için geçen süre, kullanıcı deneyimini ve genel ağ performansını etkiliyor. Bugün 12 saniye olan blok süreleri, EIP-7782 ile 6 saniyeye düşürülmesi hedefleniyor. Ancak bu ancak daha verimli veri yayını ile mümkün. İşte tam burada Optimum devreye giriyor:
- Slot sürelerini kısaltma: Yapılan testlerde Optimum, slot süresini 12 saniyeden 6 saniyeye düşürebildiğini gösterdi.
- Blok boyutlarını büyütme: Daha verimli yayın sayesinde daha fazla işlem barındıran bloklar oluşturmak mümkün.
- İşlem hacmini artırma (scalability): Düşük gecikme ile daha hızlı blok yayını, doğrudan ağ verimini etkiliyor.
Yani Optimum, hem EIP-7782 gibi Ethereum güncellemelerini destekliyor hem de Ethereum’un verimliliğini uzun vadeli artıracak bir altyapı sağlıyor.
Kimler Destekliyor?
Optimum’un arkasında MIT profesörü Muriel Médard gibi ağ teorisi konusunda önde gelen akademisyenler bulunuyor. Geliştirme ekibi, yalnızca akademik değil aynı zamanda pratik katkılarıyla da öne çıkıyor.
Proje, 1kx network liderliğinde yürütülen 11 milyon dolarlık bir tohum yatırım turunu başarıyla tamamladı. Bu da projeye olan güveni ve potansiyelini açıkça ortaya koyuyor.
